Trận Hải Chiến Tại Quần Đảo Hoàng Sa Ngày 19 Tháng 1 Năm 1974

Trần Đỗ Cẩm

Đôi lời cảm tạ:

Muốn ghi lại chính xác một sự kiện lịch sử đă xảy ra khá lâu trong quá khứ, cần tham khảo nhiều phúc tŕnh chính thức, sách vở liên quan v.v... được phổ biến rồi kiểm chứng bằng lời tường thuật của những nhân chứng mắt thấy tai nghe. Tài liệu trên giấy trắng mực đen cho chúng ta biết chính xác những chi tiết về không gian và thời gian, nhưng thường khô khan v́ thiếu phần nhân sự. Mặt khác, lời mô tả của nhân chứng tuy sống động nhưng lại thiếu trung thực v́ yếu tố chủ quan và dựa vào kư ức dễ phôi pha theo thời gian. Tuy nhiên, nếu phân tích cặn kẽ rồi tổng hợp cả hai nguồn tài liệu, chúng ta có thể có một bức tranh vừa trung thực vừa sống động.

Từ năm 1990, chúng tôi đă bắt đầu sưu tầm giấy tờ ghi chép về trận hải chiến tại quần đảo Hoàng Sa xảy ra cách đây gần một phần tư thế kỷ. Rất tiếc, những tài liệu này hiện không có nhiều. Các h́nh ảnh, lệnh hành quân, phúc tŕnh chính thức v.v... của HQVNCH liên quan tới trận hải chiến, nếu tồn tại, đều nằm trong tay Việt Cộng. Về phía Hoa Kỳ, chúng tôi không t́m được một tài liệu chính thức nào, ngoại trừ vài ba bản tin nhỏ không mấy quan trọng đăng trong các tờ tuần báo hay nhật báo như Times, Newsweek, New York Times v.v... Khi viết thư hỏi pḥng quân sử của Hải Quân Hoa Kỳ, họ đều từ chối với lư do "không t́m ra manh mối". Phần Trung Cộng cũng chỉ có một số sách báo tuyên truyền lố bịch theo kiểu Cộng Sản, đại khái như bài thơ tả cảnh ngư dân Tàu Đỏ trèo lên chiến hạm Việt Nam liệng lựu đạn vào "lỗ châu mai". V́ vậy, bài viết như một tài liệu tham khảo này phần lớn dựa vào những cuộc phỏng vấn và hồi kư rải rác chưa hẳn chính xác của một số nhân chứng trực tiếp hay gián tiếp liên quan tới trận hải chiến.

Trong suốt khoảng thời gian sưu tầm tài liệu, chúng tôi đă nhận được sự trợ giúp qúi báu của một số người liên hệ. Tác giả chân thành cảm tạ những nhân chứng sau đây đă sốt sắng trả lời các cuộc phỏng vấn và cung cấp tài liệu để chúng tôi có thể hoàn thành bài viết này:

1. HQ Đại Tá Hà Văn Ngạc, Hải Đội Trưởng Hải Đội HQVNCH tham chiến tại Hoàng Sa. Trên cương vị một cấp chỉ huy ngoài chiến trường, ông đă cung cấp những chi tiết chính xác về trận hải chiến cũng như những lư do đưa đến nhiều quyết định chiến thuật quan trọng. Chúng tôi nghe nói Đại Tá Ngạc dự trù sẽ có bài viết về Hoàng Sa nhân dịp kỷ niệm 25 năm trận hải chiến vào năm 1999. Nếu đây là sự thật, những người ưa thích chiến sử sẽ được dịp đọc một thiên tài liệu giá trị, chính xác và qúi báu hiếm có.

2. HQ Trung Tá Vũ Hữu San, cựu Hạm Trưởng Khu Trục HạmTrần Khánh Dư HQ-4. Trung Tá San là Sĩ Quan thâm niên hiện diện trên biển tại Hoàng Sa trước khi Đại Tá Ngạc nhận quyền Hải Đội Trưởng. Là người luôn ưu ái hải quân, "mến đồng đội, thương con tầu", những lời tường thuật, hồi kư v. v... của ông là nguồn tài liệu vô giá.

3. HQ Trung Tá Phạm Trọng Quỳnh, cựu Hạm Trưởng Tuần Dương Hạm Trần B́nh Trọng HQ-5. Là Hạm Trưởng của Soái Hạm, nơi đặt Bộ Chỉ Huy của Hải Đội, Trung Tá Quỳnh đă cho biết nhiều diễn biến quan trọng hiếm có liên quan tới trận hải chiến cũng như những hoạt động của HQ-5 tại Hoàng Sa.

4. Hải Quân Trung Úy Nguyễn Đông Mai, Sĩ Quan Hải Pháo của Hộ Tống Hạm Nhựt Tảo HQ-10. Trung Úy Mai là người sống sót lúc HQ-10 bị ch́m trong trận hải chiến. Sau khi được vớt từ bè đào thoát đưa về bệnh viện, Trung Úy Mai đă ghi vào nhật kư nhiều chi tiết chưa từng được tiết lộ liên quan tới HQ-10. Có thể nói đây là những lời tường thuật trung thực và sống động duy nhất về những giây phút cuối cùng của Hộ Tống Hạm Nhựt Tảo.

5. Hải Quân Trung Tá Nguyễn Văn Tánh, Hạm Trưởng Hộ Tống Hạm Chí Linh HQ-11. Là thành phần tăng viện cùng với Tuần Dương Hạm Trần Quốc Toản HQ-6, Hộ Tống hạm Chí Linh không tới Hoàng Sa kịp thời để tham dự trận hải chiến. Tuy nhiên Hạm Trưởng Tánh đă cung cấp nhiều chi tiết chính xác về trường hợp tham dự của HQ-11 cũng như một số chi tiết sau khi trận hải chiến đă xảy ra.

Ngoài những nhân chứng kể trên, chúng tôi cũng tham khảo một số tài liệu và hồi kư về trận hải chiến tại Hoàng Sa. Tập sách "Hạm Đội HQVNCH" của tác giả Bảo Biển ghi chép tổng quát về trận hải chiến và một số chiến hạm, chiến đĩnh thuộc HQVNCH. Bài viết của tác giả Đào Dân là sĩ quan trên Tuần Dương Hạm Lư Thường Kiệt HQ-16 kể lại nhiều chi tiết giá trị về hoạt động của chiến hạm này. Đây là những tài liệu nghiên cứu hữu ích.

Lời cám ơn đặc biệt được chân thành gửi tới một số bạn trẻ chúng tôi chưa từng gặp mặt nhưng đă sốt sắng trợ giúp để loạt bài về trận hải chiến Hoàng Sa đuợc trang trọng ra mắt độc giả. Những bạn trẻ này, ngoài tài năng và thiện chí, c̣n có nhiều điều đáng khâm phục hơn. Tuy trưởng thành và hấp thụ nền học vấn tại ngoại quốc, nhưng họ đă biểu lộ một tinh thần quốc gia chống Cộng vững chắc và nặng ḷng với các chiến sĩ QLVNCH cũng như đất mẹ Việt Nam.

Trước hết là JW Nguyen, người chủ trương website "Viet Nam Chiến Tranh và Lịch Sử" (http://members.tripod.com/~jw_nguyen) hiện được độc giả khắp nơi trên thế giới đón nhận và hoan nghênh nồng nhiệt trên Internet. Với tài năng sáng tạo tuyệt vời và trực giác thẩm mỹ bén nhậy, "webmaster" JW Nguyen đă tích cực cố vấn và trợ giúp phần kỹ thuật tŕnh bày các "webpages" khiến những gịng chữ khô khan, h́nh ảnh rời rạc phối hợp chặt chẽ thành những bức tranh vô cùng linh hoạt.

Ngoài mặt tŕnh bầy, chúng tôi c̣n được sự trợ giúp qúi báu của một bạn trẻ có nhiều năng khiếu thiên bẩm khác. Đó là bạn Trương Văn Quang hiện cư ngụ tại Australia đă cung cấp đa số h́nh ảnh hiếm có dùng trong bài viết. Anh Quang có đặc tài sưu tầm h́nh ảnh, tài liệu, và xây dựng những mô h́nh bằng plastic liên quan tới các Quân Binh Chủng VNCH. Đặc biệt về Hải Quân, anh có một bộ sưu tập gồm đầy đủ các h́nh ảnh về chiến hạm, chiến đĩnh cũng như huy hiệu của các đơn vị. Anh đă thực hiện nhiều cuộc triển lăm mô h́nh và h́nh ảnh QLVNCH được giới thưởng lăm nhiệt liệt tán thưởng.

Ngạn ngữ có câu: "Một tấm h́nh bằng ngàn chữ viết". Nếu độc giả nhận thấy những tấm h́nh do hai người bạn trẻ nói trên sưu tầm, tô điểm và sắp đặt c̣n giá trị hơn cả bài viết, điều này cũng không lấy ǵ làm lạ!

Sau cùng, chúng tôi cũng cám ơn một số qúi vị khác đă trợ giúp và khuyến khích để bài viết được thành h́nh. Tác giả cũng cám ơn qúi độc giả đă bỏ th́ giờ qúi báu theo dơi trận hải chiến tại Hoàng Sa. Những ư kiến phê b́nh và chi tiết đóng góp sẽ được trang trọng đón nhận để bài viết thêm đầy đủ và chính xác.

Trân trọng.

Trần Đỗ Cẩm
Austin, Texas 8/98


Phần 1 : Mở Đầu

Vào đầu năm 1974, trong lúc t́nh h́nh chiến sự tại Việt Nam trở nên vô cùng sôi động với các trận đánh lớn diễn ra trên khắp bốn vùng chiến thuật th́ ngoài khơi Biển Đông đă xảy ra một trận hải chiến có tầm vóc lịch sử giửa Hải Quân VNCH và Hải Quân Trung Cộng. Đây là lần đầu tiên kể từ khi Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn dưới thời Nhà Trần đánh thắng quân Mông Cổ, Nam quân lại đụng độ với Bắc quân trên mặt biển. Và cũng như những lần trước, tuy lực lượng của kẻ thù phương Bắc mạnh hơn gấp nhiều lần, các chiến sĩ Hải Quân Việt Nam Cộng Ḥa noi gương Thánh Tổ đă anh dũng chiến đấu, gây cho địch những tổn thất nặng nề.

Vào thời điểm đó, Tổng Thống Nixon trước đây đă dùng chính sách "ngoại giao bóng bàn" ve văn được Trung Cộng nên nhiều dư luận cho rằng Hoa Kỳ đă gián tiếp bàn giao quần đảo Hoàng Sa cho Trung Cộng cũng như bán đứng miền Nam Việt Nam chỉ một năm sau đó. Nghi vấn này sẽ được bàn tới ở phần sau. Điều quan trọng cần nói ở đây là ngay trong thời gian trận hải chiến xảy ra cách đây gần một phần tư thế kỷ, chính các sĩ quan Hải Quân Hoa Kỳ cũng không giám nghĩ rằng Hải Quân Việt Nam sẽ tham chiến v́ lực lượng đôi bên quá chênh lệch. Những "cố vấn" kiêm chuyên gia về Hải Quân này dự trù rằng các chiến hạm Việt Nam sẽ lặng lẽ rút lui bỏ mặc quần đảo Hoàng Sa thân yêu rơi vào tay giặc.

Những ước đoán trên được căn cứ vào thái độ của Hải Quân Hoa Kỳ lúc đó đang làm bá chủ Biển Đông nhưng cho biết họ đứng ngoài ṿng tranh chấp. Ngoài ra, họ cũng không đồng ư việc xử dụng các khinh tốc đĩnh (PT boat) tại Đà Nẵng, tuy với thủy thủ đoàn Việt Nam điều khiển nhưng lại do Hoa Kỳ kiểm soát. Ngay tới khi trận hải chiến đă kết thúc, lực lượng HQ Hoa Kỳ vẫn c̣n từ chối tiếp cứu những thủy thủ Việt Nam lâm nạn, một điều trái ngược với qui luật của người đi biển. Cho tới nay, chúng tôi đă nhiều lần viết thư yêu cầu pḥng Quân Sử của Hải Quân Hoa Kỳ cung cấp những dữ kiện đă được giải mật về trận Hải Chiến Hoàng Sa, nhưng lúc nào họ cũng trả lời "không có bất cứ một tài liệu nào liên quan trong hồ sơ lưu trữ". Đây là một điều rất khó tin v́ lúc đó, Hải Đoàn 77 (Task Force 77) của HQ Hoa Kỳ gồm nhiều mẫu hạm và các chiến chạm yểm trợ tổng Cộng gần 20 tầu chiến đang hoạt đng đang hoạt động tại vị trí "Yankee" (Yankee Station) cách Hoàng Sa về phía Đông Bắc không xa. Thật sự Hoa Kỳ có hoàn toàn "không biết" hay đứng ngoài vụ tranh chấp hay không? V́ lư do ǵ? Mời độc giả tuần tự theo dơi các diễn biến của trận hải chiến tại Hoàng Sa để t́m câu trả lời.

Tác phẩm "Biển Đông Nổi Sóng" của Trần Đỗ Cẩm sẽ được phát hành trong tương lai. Bài "Trận hải chiến tại quần đảo Hoàng Sa" là một phần tài liệu được trích từ trong tác phẩm này. Tác giả giữ bản quyền. Nếu trích đăng, yêu cầu ghi rơ xuất sứ. Cảm ơn.

Nhưng ngoài sự dự đoán của Hoa Kỳ cũng như của Trung Cộng, Hải Quân Việt Nam Cộng Ḥa dù đơn độc và cô thế cũng đă dùng hết sức tham chiến. Các chiến sĩ áo trắng đă can đảm nổ súng vào quân xâm lăng và chiến đấu đến tận cùng khả năng của ḿnh. Sau trận hải chiến, dư luận báo chí quốc tế đă bày tỏ nhiều thiện cảm qua những bài b́nh luận rất thuận lợi cho Việt Nam trong khi lên án bọn xâm lược Trung Cộng.

Trước hết, tưởng cũng cần nêu lên một vài điểm liên quan đến việc sưu tầm tài liệu để viết bài này. Nói chung, đây là việc rất khó khăn v́ đa số đă bị thất lạc hoặc vùi chôn trong quá khứ. Thứ nhất, trận hải chiến xảy ra cách đây đă lâu nên những chi tiết ngay cả đối với những người đă trực tiếp tham dự không ít th́ nhiều cũng bị mai một với thời gian. Vả lại, mỗi nhân chứng tùy theo vị trí và hoàn cảnh sẽ có tầm nh́n và nhận xét khác nhau, do đó việc tường thuật trung thực như một máy quay phim thiết tưởng không thể nào thực hiện được. Thứ hai, tuy đă có một số bài viết về Hoàng Sa nhưng những tài liệu này phần lớn dựa vào kư ức nên kém chính xác và chưa đủ để nói lên tầm vóc quan trọng của biến cố lịch sử này. Thứ ba, v́ miền Nam đă bị Cộng Sản xâm chiến nên những tài liệu chính thức như các phúc tŕnh hậu hành quân của các chiến hạm tham chiến cũng như của BTL/HQ rất khó sao lục lại. Theo HQ Trung Tá Vũ Hữu San, báo Le Courier du Vietnam cho biết ngày nay c̣n có một bản Tổng Kết Hải Chiến Hoàng Sa của BTL/HQ tŕnh BTTM/QLVNCH lưu giữ tại Hà Nội. Chúng tôi nghe nói HQ Đại Tá Hà Văn Ngạc đang sử soạn viết về trận hải chiến tại Hoàng Sa, dự trù hoàn tất vào năm 1999 là ngày kỷ niệm 25 năm trận đánh. Đây là một nguồn tin rất đáng khích lệ, v́ chắc chắn Đại tá là người biết nhiều nhất và đủ thẩm quyền nhất để tường thuật về trận đánh do chính ông chỉ huy.

V́ những lư do trên, tuy khả năng và hoàn cảnh hạn hẹp, chúng tôi cũng cố gắng viết lại trận hải chiến tại Hoàng Sa, càng gần với sự thật càng tốt, căn cứ vào những tài liệu thâu thập được cũng như những lời kể lại của các nhân chứng. Tác giả may mắn và hănh diện được là bạn cùng khóa 11 SQHQ Nha Trang với hai trong số bốn vị Hạm Trưởng tham chiến, đó là HQ Trung Tá Vũ Hữu San, Hạm Trưởng Khu Trục Hạm Trần Khánh Dư HQ-4 và HQ Trung Tá Phạm Trọng Quỳnh, Hạm Trưởng Tuần Dương Hạm Trần B́nh Trọng HQ-5. Hai Hạm Trưởng c̣n lại là HQ Trung Tá Lê Văn Thự (Tuần Dương Hạm Lư Thường Kiệt HQ-16) thuộc khóa 10 SQHQ Nha Trang và cố HQ Trung Tá Ngụy Văn Thà thuộc khoá 12 SQHQ Nha Trang là các khóa sát trên và dưới trong lúc cùng học tại Nha Trang nên cũng có dịp quen biết ít nhiều. Ngoài ra, chúng tôi cũng có dịp tiếp chuyện nhiều lần với HQ Đại Tá Hà Văn Ngạc là Sĩ Quan Chỉ Huy Chiến Thuật trong trận hải chiến tại Hoàng Sa. Chúng tôi cũng cám ơn anh bạn trẻ Trương Văn Quang hiện cư ngụ tại Úc Châu đă trợ giúp sưu tầm nhiều h́nh ảnh và chi tiết hiếm có. Nhưng dù sao, bài viết này chắc chắn sẽ c̣n rất nhiều thiếu sót và kém chính xác, tác giả mong mỏi sẽ được những người biết chuyện thăng thắn phê b́nh xây và bổ túc để phần tài liệu về trận hải chiến Hoàng Sa được thêm đầy đủ.

Để dễ dàng theo trận hải chiến lịch sử tại Hoàng Sa, trước khi tường thuật chi tiết về trận, chúng tôi sẽ nói qua về quần đảo này và sau cùng sẽ nêu lên vài nhận xét và b́nh luận.

Khái lược về quần đảo Hoàng Sa
(Xem bản đồ vùng Đông Nam Á)

1. Biển Đông: Xác Định một Danh Từ

Trên các bản đồ cũng như hải đồ quốc tế, vùng biển cực Tây của Thái B́nh Dương nằm về phía Nam lục địa Trung Hoa thường được gọi là South China Sea. Theo thông lệ, các nhà hàng hải thời xưa thường lấy tên khu vực đất liền lân cận để đặt tên vùng biển tiếp giáp. V́ vậy, trên bản đồ, chúng ta thấy những tên biển quen thuộc như: Biển Ấn Độ hay Ấn Độ Dương (Indian Ocean), Biển Nhật Bản (Sea of Japan), Vịnh Bắc Việt (Gulf of Tonkin), Vịnh Thái Lan (Gulf of Thailand) hay Vịnh Mễ Tây Cơ (Gulf of Mexico) v.v...

Do đó, South China Sea chỉ đơn thuần được dùng để chỉ vùng biển nằm về phía Nam lục địa Trung Hoa. Tuy có chữ "China" trong đó nhưng danh từ này không bao hàm ư nhĩa "của" hay "thuộc về" Trung Hoa, cũng như Vịnh Mễ Tây Cơ không phải là tài sản riêng của Mexico. Sở dĩ cần xác định như trên để tránh những hiểu lầm, v́ rất có thể khi thấy chữ "China", một số người người có thể ngộ nhận là "của Trung Hoa". Riêng đối với người Việt Nam, tuy South China Sea ở phía Nam Trung Hoa, nhưng lại nằm về phía Đông của Việt Nam, nên thiết tưởng "Biển Đông" là tên chính xác để mệnh danh vùng biển thân yêu này. Từ ngàn xưa, tổ tiên ta đă có danh từ Biển Đông. Bằng chứng là những câu ca dao quen thuộc như:

"Dă tràng xe xát Biển Đông,
Nhọc ḿnh mà chẳng nên công cán ǵ"

Hoặc "Thuận vợ thuận chồng, tát Biển Đông cũng cạn".

Trong bài "Văn Tế Cá Sâu" bằng tiếng Nôm của đại học sĩ Nguyễn Thuyên cũng có câu như sau:

"Ngạc ngư kia hỡi mày có hay,
Biển Đông rộng răi là nơi mày,
Phú Lương đây thuộc nơi Thánh vực,
Lạc lối đâu mà lại tới đây?"

Nhận xét như trên, chúng tôi mạnh dạn đề nghị các sách báo của người Việt nên dùng danh xưng Biển Đông để thay thế cho từ ngữ Nam Hải hay South China Sea. Đây không những là một việc làm "danh chính ngôn thuận", mà c̣n nhắc nhở chúng ta luôn luôn nhớ đến vùng biển thân thiết đă gắn liền với vận mạng dân tộc qua những thăng trầm của lịch sử.

2. Vị Trí

Trên bản đồ hàng hải, quần đảo Hoàng Sa là một chuỗi gồm trên 100 đảo nhỏ nằm ngoài khơi Việt Nam, giữa kinh tuyến 111 độ - 113 độ Đông và vĩ tuyến 15 độ 45 - 17 độ 05 Bắc. Nói khác đi, quần đảo này cách bờ biển Đà Nẵng chừng 170 hải lư (khoảng 300 cây số) về hướng Đông và có khoảng cách từ 400 hải lư đến 500 hải lư (720 cây số đến 900 cây số) đối với các hải cảng Sài G̣n, hải Pḥng, Hương cảng và Manila. Theo tục truyền, toán thám sát dưới triều vua Gia Long báo cáo quần đảo này có nhiều băi cát vàng, v́ vậy nên được đặt tên là Hoàng Sa.

3. Địa Thế

Trên các hải đồ quốc tế, quần đảo Hoàng Sa được gọi là Paracel Islands hay Paracels. Có người cho rằng tên Paracel bắt nguồn từ chữ Bồ Đào Nha "Paracel" có nghĩa là "đá ngầm". Giả thuyết này nghe cũng khá hợp lư v́ mấy thế kỷ trước đây, dân Bồ Đào Nha (Portugal) và Tây Ban Nha (Spain) có rất nhiều đi hải thuyền nổi tiếng chu du thám hiểm ṿng quanh thế giới. Đi tới đâu, họ dùng tên của nước ḿnh để đặt cho những vùng biển hay đăt lạ chưa được ghi chép trên bản đồ. Hơn nữa, các đảo trong vùng Hoàng Sa thường rất thấp, chỉ cao chừng vài ba thước trên mặt biển nên trông như những băi đá ngầm khi thủy triều lên. Giả thuyết thứ hai cho rằng "Paracel" là tên một thương thuyền thuộc công ty Đông Ấn của người Anh bị mắc cạn và ch́m tại vùng Hoàng Sa vào khoảng thế kỷ thứ 16. Chúng tôi thiết nghĩ giả thuyết thứ hai này có vẻ hữu lư hơn, v́ trong quần đảo Hoàng Sa có nhóm đảo Amphitrite là tên của một tàu Pháp gặp nạn tại Hoàng Sa khi vượt biển buôn bán với Trung Hoa vào thế kỷ thứ 17.

Theo các bản đồ cổ của Việt Nam, quần đảo Hoàng Sa mang tên băi Cát Vàng hay Cồn Vàng v́ cát tại đây thường có màu vàng, nhất là tại đảo Quang Ḥa. Người Trung Hoa gọi vùng này là Hsisha hay Xisha Quandao tức là Tây Sa quần đảo. Quần đảo Hoàng Sa gồm có rất nhiều đảo lớn, đảo nhỏ, cồn cát, băi cát, đá ngầm v.v... nên rất khó xác định có tổng cộng bao nhiêu "đơn vị". Đảo cao nhất là Rocky Island nhô cao khỏi mặt nuớc chừng 20 thước. Sách cổ Việt Nam cho biết có cả thảy chừng 130 đảo, cồn v.v... Tuy nhiên, trên các hải đồ quốc tế chúng ta thấy chỉ ghi nhận vài ba chục đảo lớn. Tưởng cũng cần nói thêm, ngoài các đảo, cồn và đá nổi cao khỏi mặt nước, vùng Hoàng Sa c̣n có hai băi ngầm (Bank hay Shoal) rất lớn luôn luôn ch́m dưới mực nước biển, đó là Macclesfield và Scarborough Shoal nằm về hướng Đông. Những băi ngầm hay vùng nước cạn giữa biển này rất nguy hiểm cho các tàu bè qua lại v́ khi thời tiết tốt, mặt biển trông rất phẳng lặng b́nh yên không có dấu hiệu de dọa nào, chỉ khi trời nổi sóng gió mới thấy những lượng sóng bạc đầu trên các vùng bă hay đá ngầm.

Nếu chỉ kể riêng những đảo (đá, đất, băi cát, cồn ... cao hơn mặt biển), quần đảo Hoàng Sa được các nhà hàng hải chia thành hai nhóm chính: đó là nhóm Trăng Khuyết và nhóm An Vĩnh.

A. Nhóm Trăng Khuyết (Crescent Group)
(Xem bản đồ quần đảo Hoàng Sa)

Những đảo thuộc nhóm này kết hợp lại thành một h́nh cánh cung hay lưỡi liềm nên được đặt tên là Trăng Khuyết hay Nguyệt Thiềm, tên quốc tế là Crescent hay Croissant. Đây là nhóm đảo quan trọng nhất nằm về phía Tây của quần đảo Hoàng Sa, tức là gần với đất liền Việt Nam nhất. Nhóm này gồm 7 ḥn đảo chính và một số băi ngầm.

1. Đảo Hoàng Sa (Pattle Island): Đây là ḥn đảo chính của quần đảo, nhưng lại không phải là đảo lớn nhất. Đảo này h́nh bầu dục, chiều dài khoảng 950 thước, chiều rng khoảng 650 thước. các cơ sở quân sự, đài khí tượng, hải đăng, cầu tàu ... đều đặt trên ḥn đảo này. Những cơ sở này đa số được thiết lập từ thời Pháp thuộc, đều thuộc quyền sở hữu của VNCH. Ngoài ra c̣n có các kiến trúc khác như Miếu Bà, Nhà Thờ, bia chủ quyền Việt Nam và đường xe gờng dẫn ra cầu tầu để chuyển vận phân bón. V́ là đảo chính có nhiều cơ sở hành chánh nên thường dùng làm tên chung cho cả quần đảo.

Đảo Hoàng Sa đủ lớn để thiết lập một phi đạo ngắn tầm. Vào đầu năm 1974, VNCH dự trù xây cất một phi trường tại đây nhưng khi toán công binh thám được tầu Hải Quân chở ra tới nơi th́ đảo bị Trung Cộng cưỡng chiếm. Dưới thời VNCH, có một trung đội Địa Phương Quân thuộc chi khu Ḥa Vang thuộc tiểu khu Quảng Nam đồn trú .

2. Đảo Cam Tuyền (hay Hữu Nhật - Robert Island): Đảo mang tên một xuất đội dưới triều nhà Nguyễn tên thật là Nguyễn Hữu Nhật. Diện tích đảo này chừng 0.32 cây số vuông, nằm cách đảo Hoàng Sa chừng 3 hải lư về hướng Nam. Đảo có một ṿng san hô bao chung quanh, có chỗ ăn liền tới bờ đảo.

3. Đảo Duy Mộng (Drummond Island): H́nh bầu dục, cao chừng 4 thước trên mặt biển, diện tích chừng 0.41 cây số vuông. Nước tương đối sâu, tầu lớn có thể vào sát bờ chỉ cách vài ba trăm thước. Trong trận hải chiến tại Hoàng Sa vào tháng 1 năm 1974, đa số các chiến hạm trung Cộng tập trung quanh đảo này.

4. Đảo Quang Ảnh (hay Vĩnh Lạc - Money Island): Quang Ảnh là tên một vị đi trưởng dưới triều Nguyễn tên thật là Phạm Quang Ảnh. Vào thời vua Gia Long, vị đội trưởng này thường đem hải thuyền ra Hoàng Sa để thu lượm hải vật. Đảo cao chừng 6 thước, diện tích gần nửa cây số vuông. Chung quanh đảo có nhiều đá ngầm và san hô rất nguy hiểm cho tầu bè.

5. Đảo Quang Ḥa (Duncan Island): Là ḥn đảo lớn nhất trong nhóm trăng khuyết với diện tích chừng nửa cây số vuông. Quanh đảo là băi cát mầu vàng, có lẽ v́ vậy mà cả quần đảo mang tên Hoàng Sa, băi Cát Vàng hay Cồn Vàng. V́ có nhiều đảo nhỏ nối liền với nhau bằng những giải cát nên có một số hải đồ chia đảo này thành hai đảo Quang Ḥa Đông và Quang Ḥa tây. Chung quanh đảo có ṿng san hô bao bọc. Trong trận hải chiến giữa HQ VNCH và Trung Cộng, chiến hạm đôi bên đă đụng độ nhau tại mặt Tây, chỉ cách đảo mấy hải lư.

6. Đảo Bạch Qủy (Passu Island): Đảo cấu tạo bằng san hô, rất thấp, chỉ nhô lên khỏi mặt nước khi thủy triều xuống. Đảo rất trơ trọi khiến người khó có thể sinh sống.

7. Đảo Tri Tôn (Triton Island): Gần với đất liền Việt Nam nhất. Đảo trơ trọi toàn đá và san hô chết.

8. Các băi ngầm: Ngoài các đảo chính nêu trên trong vùng biển thuộc nhóm Trăng Khuyết c̣n có một số băi ngầm đáng kể và rất nguy hiểm cho tầu bè qua lại sau đây:

Băi Antelope Reef: Gồm toàn san hô ngầm, nằm về phía Nam đảo Hữu Nhật và phía Đông đảo Quang Ảnh.
Băi Vuladdore: Nằm về hướng Đông Nam của nhóm Trăng Khuyết, các chừng 20 hải lư.
Băi Discovery Reef: Là băi ngầm lớn nhất. Đây là một ṿng rng toàn san hô, chiều dài chừng 15 hải lư và rộng chừng 5 hải lư.

B. Nhóm An Vĩnh (Amphitrite Group)

Nằm về hướng Đông Bắc quần đảo Hoàng Sa. An Vĩnh nguyên là tên của một xă thuộc tỉnh Quảng Ngăi thời trước. Sách Đại Nam Thực Lục Tiên Biên chép về xă này như sau: "Ngoài biển xă An Vĩnh, huyện B́nh Sơn, Quảng Ngăi có hơn 100 cồn cát kéo dài tới không biết mấy ngàn dậm, tục gọi là Vạn Lư Hoàng Sa Châu ... Hồi quốc sơ đầu triều Nguyễn có đặt đi Hoàng Sa gồm 70 người lấy dân xă An Vĩnh sung vào, hàng năm cứ đến tháng ba cưỡi thuyền ra đảo, ba đêm th́ tới nơi ... "

Nhóm An Vĩnh c̣n có tên là Amphitrite hay Tuyên Đức, gồm nhiều đảo tương đối lớn và cao. Sau đây là một số đảo chính:

Đảo Phú Lâm.
Đảo Cây, c̣n gọi là đảo Cù Mộc.
Đảo Lincoln.
Đảo Trung.
Đảo Bắc.
Đảo Nam.
Đảo Tây.
Đảo Ḥn Đá.

Hải đảo quan trọng nhất trong nhóm An Vĩnh là đảo Phú Lâm, c̣n gọi là Woody Island nằn cạnh đảo Ḥn Đá nhưng diện tích lớn hơn nhiều. Trước đệ nhị thế chiến, ngưới Pháp tại Đông Dương đă khai thác những đảo thuộc nhóm An Vĩnh. Họ cũng thiết lập tại đây một đài khí tượng giống như trên đảo

Bản đồ quần đảo Hoàng Sa

Hoàng Sa. Sau thế chiến thứ hai, Pháp phái chiến hạm Savorgnan de Brazza đến chiếm lại các đảo tại vùng Hoàng Sa từ tay người Nhật vào tháng 6 năm 1946. Nhưng sau đó v́ chiến tranh Việt Pháp bùng nổ, Pháp phải rút quân về đất liền. Lợi dụng cơ hội Hoàng Sa bị bỏ trống, Trung Hoa lấy cớ giải giới quân Nhật đă lén đổ quân lên đảo Phú Lâm rồi chiếm đóng luôn đảo này. Ngoài ra, họ cũng tiến xa hơn về phía Nam, chiếm luôn đải Thái B́nh (Itu Aba) thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam.

Vào ngày 13 tháng 1 năm 1947, người Pháp tại Đông Dương chính thức phản kháng hành động chiếm đóng các hải đảo bất hợp pháp của Trung Hoa và phái chiến hạm le Tonkinois ra Hoàng Sa. Thấy đảo Phú Lâm dă bị chiếm đóng và pḥng thủ kỹ lưỡng, chiến hạm này quay về đảo Hoàng Sa (Pattle Island) để đổ 10 quân nhân Pháp và 17 quân nhân Việt Nam lên chiếm đóng đảo này. Khi Trung Hoa Dân Quốc phải bỏ Hoa Lục chạy sang Đài Loan, họ cũng rút quân ở đảo Phú Lâm và Thái B́nh về. Măi tới 7 năm sau khi làm chủ được lục dịa, Trung Cộng mới cho quân chiếm đóng Đảo Phú Lâm vào đêm 20 rạng ngày 21 tháng 2 năm 1956.

Trong nhóm An Vĩnh, ngoài Phú Lâm c̣n có một ḥn đảo quan trọng khác, đó là đảo Lincoln, nằm về phía Đông của nhóm. Đây là đảo lớn nhất trong quần đảo Hoàng Sa với diện tích chừng 1.6 cây số vuông hay tương đương 400 acres, bề cao chừng 3 - 4 thước. Hiện nay, dự đoán có chừng 4,000 quân Trung Cộng trên các đảo tại vùng Hoàng Sa.

4. Chủ Quyền Việt Nam Tại Quần Đảo Hoàng Sa

Vào thế kỷ thứ 18, bộ sách "Phủ Biên Tạp Lục" của ông Lê Quí Đôn đă có nói tới Hoàng Sa và Trường Sa. Cuốn sách này cũng kể việc người Việt Nam đă khai thác hai quần đảo này ngay từ thời Lê mạt. Các tài liệu khác nói về chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa là bộ "Hoàng Việt Địa Dư Chí" được ấn hành vào năm Minh Mạng thứ 16 tức là năm 1834. Cuốn "Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí" của Phan Huy Chú (1782 - 1840).

Hơn nữa, bộ "Đại Nam Nhất Thống Chí" trong cuốn nói về tỉnh Quảng Ngăi có kể việc Chúa Nguyễn cho thành lập đội Hoàng Sa gồm 70 người cứ mỗi năm vào tháng 3 th́ ra đảo thu lượm hải vật rồi trở về vào tháng 8. Vào năm Minh Mạng thứ 16, nhà vua cũng sai quan quân dùng thuyền chở gạch đá ra dựng một ngôi chùa và bia chủ quyền tại đảo Hoàng Sa có khắc hàng chữ nôm "Minh Mạng năm thứ 16". Ngoài các sử gia bản xứ, một số các tác giả người Pháp cũng nói tới chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa và Trường Sa. Vào năm 1836 Đức giám mục Taberd đă viết trong cuốn sách "Địa dư, lịch sử và mô tả mọi dân tộc cùng với tôn giáo và phong tục của hộị" (Univer, histoire et description de tous les peuples, de leurs religion et coutumes) như sau:

"Tôi không kể dài ḍng về những đảo thuộc Nam Kỳ, nhưng chỉ nhận xét rằng từ 34 năm nay, người Nam Kỳ đă chiếm cứ nhóm quần đảo Paracels mà người An Nam gọi là Cát Vàng hay Hoàng Sa, thực là những ḥn đảo nhỏ bí hiểm, gồm những mỏm đá xen lẫn với các băi cát mà những người đi biển đều kinh hăi. Tôi không rơ họ có thiết lập cơ sở ǵ ở đó không, nhưng chắc chắn rằng Hoàng Đế Gia Long nhất định muốn mở rộng lănh thổ của Hoàng Triều bằng cách chiếm quần đảo này, và vào năm 1816, ngài đă long trọng trương lá cờ tại đây".

Trong tác phẩm "Hồi kư về Đông Dương", ông Jean Baptiste Chaigneau cũng ghi rằng vua Gia Long đă chính thức thu nhận quần đảo Hoàng Sa vào năm 1816. Khi người Pháp đặt nền bảo hộ trên toàn cỏi Đông Dương, họ cũng tiếp tục lănh nhiệm vụ bảo vệ Hoàng Sa. Vào các năm 1895 và 1896, có hai chiếc thương thuyền tên Bellona và Iruezi Maru chở đồng cho người Anh bị đắm tại nhóm đảo Tuyên Đức và bị người Trung Hoa đến đánh cướp. Đại diện người Anh tại Bắc Kinh đ̣i nhà Thanh phải bồi thường v́ có một số đồng được đem về bán tại đải Hải Nam. Nhưng chính quyền nhà Thanh không chịu bồi thường, viện cớ quần đảo Hoàng Sa không thuộc chủ quyền của Trung Hoa.

Các quốc gia trong vùng Đông Nam Á cũng mặc nhiên công nhận chủ quyền của Việt Nam tại Hoàng Sa. Vào đầu thế kỷ 20, một công ty Nhật tên Motsli Bussan Kaisha đă đệ đơn xin chính quyền Pháp tại Đông Dương cấp quyền đặc nhượng khai thác phosphate tại đây. Năm 1925, tàu Lanessan chở phái đoàn nghiên cứu của Hải Học Viện Nha Trang ra thám sát quần đảo Hoàng Sa. Phái đoàn này xác nhận Hoàng Sa là một phần của lănh thỗ Việt Nam v́ dính liền với thềm lục địa Việt Nam.

Tại hội nghị San Francisco vào ngày 7 tháng 9 năm 1951, Thủ Tướng Trần Văn Hữu, trưởng phái đoàn Việt Nam cũng đă lên tiếng xác nhận chủ quyền Việt Nam tại hải đảo thuộc Biển Đông. Ông tuyên bố truớc hội nghị: "Chúng ta cần phải lợi dụng mọi cơ hội để dập tắt mầm mống chiến tranh, v́ vậy chúng tôi xác nhận chủ quyền của Việt Nam trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ trước đến nay vẫn luôn luôn là những thành phần của lănh thổ Việt Nam". Trong tổng số 51 quốc gia tham dự, không một quốc gia nào - kể cả Trung Hoa - lên tiếng phản đối nên lời tuyên bố này đă được ghi vào biên bản của hội nghị.

Dưới thời Pháp thuộc, Việt Nam đă thiết lập những cơ sở hành chánh tại Hoàng Sa qua nghị định số 156-SC ngày 15-6-1932 của Toàn Quyền Đông Dương. Trong đạo dụ số 10 kư ngày 30-3-1938, Hoàng Đế Bảo Đại sát nhập quần đảo Hoàng Sa vào tỉnh Thừa Thiên. Ngày 5-5-1938, Toàn Quyền Đông Dương thiết lập hai đơn vị hành cháng tại quần đảo Hoàng Sa. Đó là đơn vị Trăng Khuyết và phụ cận (délégation du Croissant et dépendences) và đơn vị Tuyên Đức và phụ cận (délégation de l'Amphitrite et dépendences). Ngày 13-7-1961 dưới thời Đệ Nhất Cộng Ḥa, Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm ban hành sắc lệnh số 175-NV đặt quần đảo Hoàng Sa thuộc tỉnh Quảng Nam thay v́ tỉnh Thừa Thiên và đặt tên là xă Định Hải thuộc quận Ḥa Vang. Dưới thời Đệ Nhị Cộng Ḥa, nghị định số 709-BNV-HC ngày 21-10-1969 của Thủ Tướng Chính Phủ đă sát nhập xă Định Hải vào xă Ḥa Long cũng thuộc quận Ḥa Vang, tỉnh Quảng Nam.

5. Bằng cớ bán nước của Việt Cộng (Xem Văn thư Phạm Văn Đồng gửi Chu Ân Lai)

Trong lúc miền Nam Việt Nam ra sức bảo vệ các quần đảo tại Biển Đông chống lại các hành động xâm lăng của ngoại quốc th́ Việt Cộng tại miền Bắc lại nịnh bợ, thản nhiên công nhận chủ quyền của Trung Cộng tại các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Sau đây là các bằng cớ: - Vào năm 1956, ngoại trưởng Việt Cộng là Ung Văn Khiêm tuyên bố:" Hà Nội nh́n chủ quyền của Trung Cộng đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà Trung Cộng gọi là Tây Sa và Nam Sa."

- Trong số báo phát hành ngày 22-9-1958, tờ Nhân Dân, cơ quan ngôn luận chính thức của Việt Cộng đă đăng một bản tin với tựa đề "Chính phủ nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa công nhận quyết định về hải phận của Trung Quốc." Nguyên văn bản tin này như sau: "Sáng ngày 21-9-1958, đồng chí Nguyễn Khang, Đại sứ nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa tại Trung quốc, đă gặp đồng chí Cơ Bằng Phi, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng ḥa nhân dân Trung Hoa và đă chuyển bức công hàm sau đây của Chính phủ ta:

"Thưa đồng chí Tổng Lư,
Tổng lư Quốc vụ viện nuớc Cộng ḥa nhân dân Trung hoa,

Chúng tôi in trân trọng báo tin để đồng chí Tổng lư rơ:

Chính phủ nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa ghi nhận và tán thành bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958, của nước Cộng ḥa nhân dân Trung Hoa, quyết định về hải phận của Trung quốc. Chính phủ nước Việt nam dân chủ Cộng ḥa tôn trọng quyết định ấy và sẽ chỉ thị cho các cơ quan nhà nước có trách nhiệm triệt để tôn trọng hải phận 12 hải lư của Trung quốc rong mọi quan hệ với nước Cộng ḥa nhân dân Trung hoa trên mặt biển.

Chúng tôi xin kính gửi đồng chí Tổng lư lời chào rất trân trọng.

Hà Nội ngày 14 tháng 9 năm 1958
Phạm Văn Đồng
Thủ tướng Chính phủ
Nước Việt nam dân chủ Cộng ḥa

- Sau khi chiếm được miền Nam Việt Nam, tờ báo Sài G̣n Giải Phóng vào tháng 5 năm 1976 đă đăng một bài xă luận liên quan tới quần đảo Hoàng Sa, trong đó có những câu nịnh bợ Trung Cộng rất ngớ ngẩn như sau:

"Trung quốc vĩ đại đối với chúng ta không chỉ là người đồng chí mà c̣n là người thầy tin cẩn, đă cưu mang chúng ta nhiệt t́nh để chúng ta có được ngày hôm nay, th́ chủ quyền Hoàng Sa thuộc Trung quốc hay thuộc ta cũng vậy thôi (Việt Nam, Trung Quốc, sông liền sông, núi liền núi). Khi nào chúng ta muốn nhận lại quần đảo này, Trung quốc sẽ sẵn sàng giao lại."

Về sau, vào năm 1979, hai đồng chí thầy tṛ "sông liền sông, núi liền núi" này đă dậy nhau một bài học đẫm máu tại vùng biên giới Hoa - Việt. Tới năm 1988, người thầy tín cẩn Trung Cộng đă chẳng những không giao lại quần đảo Hoàng Sa cho tên đày tớ Việt Cộng mà c̣n xua quân chiếm luôn quần đảo Trường Sa. Ngày 14-3-1988, tàu chiến Trung Cộng bắn ch́m 3 chiến hạm của hải quân Việt Cộng (một chiếc thuộc loại Shangai do Trung Cộng viện trợ trước đây, một tuần duyên hạm PGM cũ của Hải Quân VNCH, một hải vận hạm do Nga Sô viện trợ) khiến trên 100 lính Việt Cộng thương vong. Trung Cộng đă dùng những bức công hàm của Việt Cộng công nhận chủ quyền của Trung Cộng tại Biển Đông để làm bằng cớ. Bị bí lối, Việt Cộng trâng tráo giải thích trên tờ báo Nhân Dân số ra ngày 26-4-1988:

"Đúng là có những lời tuyên bố đó. Cần phải đặt những lời tuyên bố này đúng trong bối cảnh lịch sử của nó ... Trong cuộc chiến đău một mất một c̣n, chống một kẻ thù xâm lược có sức mạnh quân sự lớn hơn ḿnh rất nhiều, Việt Nam tranh thủ được Trung quốc gắn chặt với cuc chiến đấu của Việt Nam càng nhiều bao nhiêu và ngăn chận Mỹ xử dụng hai quần đảo cũng như vùng Biển Đông chống lại Việt nam, th́ càng tốt bấy nhiêu. Phải đứng trên tinh thần đó và trong bối cảnh đó để hiểu các tuyên bố nói trên."

 

Trở lại