Phỏng vấn bà Ngô Quang Trưởng

Nguyễn Tường Tâm 

>

Bà Ngô Quang Trưởng (áo xanh) đến cắt băng khai mạc pḥng tranh của họa sĩ Hoàng Vinh tại Đà Nẳng năm 1972  

LTS Báo Người Việt: Nhân ngày giỗ đầu sắp tới của cố Trung Tướng Ngô Quang Trưởng, nguyên Tư Lệnh Quân Đoàn IV rồi Quân Đoàn I, ông Nguyễn Tường Tâm đă nói chuyện với bà quả phụ Ngô Quang Trưởng về một vài điều chưa hề được đề cập về vị tướng lănh nổi tiếng là liêm khiết, kỷ luật và trọng danh dự này.

Bà Ngô Quang Trưởng là chị họ tôi. Một vài bạn bè báo chí ngỏ ư muốn phỏng vấn bà Ngô Quang Trưởng, tôi thấy bà chị họ tôi rất ngại “được báo chí phỏng vấn” cho nên với những câu hỏi của bạn bè báo chí, tôi thực hiện cuộc phỏng vấn giùm bạn bè cho tiện. Ngoài ra, tôi cũng tổng hợp những lần nói chuyện b́nh thường giữa hai chị em với lần phỏng vấn thu băng mới nhất để câu chuyện đủ chi tiết hơn.

Hỏi: Chị cho biết anh rời Việt Nam hôm nào?

Trả lời: Anh rời Việt Nam th́ chị không nhớ ngày mấy, nhưng h́nh như ngày cuối cùng.

Hỏi: Đến đảo Guam bao nhiêu lâu sau chị gặp lại anh?

Trả lời: Bây giờ nói về thời gian th́ chị không nhớ là bao lâu, thế nhưng không lâu lắm. Hôm đang ở đảo Guam th́ thấy một số các vị tướng lên, trong đó có Tướng Lâm Quang Thi, tư lệnh phó của anh và Đại Tá Bầu mà không thấy anh th́ chị cũng lo. Một hôm đang ngồi trong pḥng ăn của trại tị nạn thấy Tướng Kỳ bước vào. Thấy chị, ông Kỳ vừa cười vừa nói, “Này bà, bà phải trả tôi 300 đô la nhá, tại v́ tôi đem ông chồng bà đi.” Ông Kỳ thuật tiếp, “Trong lúc Bộ Tổng Tham Mưu người ta đi hết rồi, khi tôi ghé lại th́ thấy ông ấy c̣n đang ngồi nh́n bản đồ và hút thuốc, tôi rủ ông ấy đi xuống ông Nam (Ghi chú của Nguyễn Tường Tâm - tức là Tướng Nguyễn Khoa Nam, tư lệnh Vùng IV) để hợp tác với ông Nam ở dưới đó, th́ ông Trưởng ra máy bay đi với tôi.” Chị rất là vui khi nghe thấy tin đó. Nhưng mà tự nhiên ḿnh lại giật ḿnh hỏi lại, thế sao thiếu tướng ở đây mà nhà tôi đâu? Tướng Kỳ cho biết khi tới hạm đội th́ ông ấy đi trước. 
 

V́ vậy chị lúc nào cũng thấy cám ơn Tướng Kỳ, nhờ ông ấy mà gia đ́nh chị không bị phân ly như nhiều gia đ́nh khác. Kể cũng may. Nếu lúc đó ông Kỳ liên lạc được với Tướng Nam và xuống với Tướng Nam th́ có lẽ chết chùm hết.” Sau đó th́ anh cũng tới. Vài năm sau, có một lần gặp lại Tướng Kỳ, Tướng Kỳ vẫn nói đùa như trước và nhắc lại, đ̣i chị trả 300 đô la tiền công ông ấy đưa anh ra đi, và chị vẫn thấy cám ơn Tướng Kỳ.

Hỏi: Đến đảo Guam bao nhiêu lâu th́ chị đi ra ngoài?

Trả lời: Ở trong trại bao lâu, chị không c̣n nhớ nữa, nhưng không lâu lắm.

Hỏi: Ai bảo lănh gia đ́nh chị ra?

Trả lời: Khi đến trại chị không đi t́m ai bảo lănh. Một hôm ông Đại Tá Sauvageot đến liên lạc, lúc đó đă có anh ở đó. (Đại Tá Sauvageot là người trước đây làm phụ tá cho Tướng Fulcet sang Việt Nam thảo luận vấn đề phóng thích tù cải tạo cho đi Mỹ - ghi chú của Nguyễn Tường Tâm). Đại Tá Sauvageot cho anh biết là Trung Tướng Cushman cho lệnh đại tá tới đón gia đ́nh anh chị về ở với ông bà trung tướng ở trường Chỉ Huy Tham Mưu Leavenworth. Trung Tướng Cushman lúc đó đang làm chỉ huy trưởng trường này. Đại Tá Sauvageot tới đón gia đ́nh anh chị bằng xe hơi. Hồi ở Việt Nam lúc anh làm tư lệnh Vùng IV th́ Tướng Cushman là cố vấn. Nhà của Tướng Cushman trong trường Leavenworth thật lớn. Ông bà ấy ở nửa căn c̣n cho gia đ́nh anh chị ở nửa căn.

Hỏi: Trong thời gian ở nhà ông bà Cushman, ông bà giúp đỡ anh chị những ǵ?

Trả lời: Ngoài việc giúp ăn ở trong nhà, Tướng Cushman không giúp đỡ tiền bạc ǵ. Tướng Cushman có đề nghị cho anh làm một việc ǵ đó ở trường Leavenworth chị không rơ nhưng việc không thành. Lúc đó cũng không biết làm ǵ nên Tướng Cushman bảo anh đi học nghề nông. Một đại úy Mỹ cho mượn chiếc xe Honda. Anh và cháu Diệp (con trai Tướng Trưởng - ghi chú của Nguyễn Tường Tâm) hàng ngày chở nhau đi học nghề ở một cái nông trại. Chị rời nhà ông Cushman, sang tiểu bang Virginia trước. Anh và cháu Diệp c̣n ở đó. Nhưng thời gian ngắn sau th́ anh có việc ǵ đó ở Washington D.C. mỗi tháng được $1,000.00 (một ngàn) đô. Tới khi có việc viết sách cho Bộ Quốc Pḥng Hoa Ky th́ anh sang ở hẳn tiểu bang Virginia (kế cận thủ đô Washington D.C.).

Hỏi: Khi tới Mỹ anh chị có bao nhiêu tiền?

Trả lời: Có hơn $1,300.00 (một ngàn ba trăm đô.). Đúng ra khi tới trại chị có $1,400 đô, nhưng tiêu mất vài chục đô ở trong trại rồi. Lúc ở nhà Trung Tướng Cushman, một hôm Tướng Cushman bảo anh chị có bao nhiêu tiền th́ đưa ông ấy mở tài khoản trong ngân hàng cho. Chị đưa hết số tiền đó cho Tướng Cushman. Có điều buồn cười là khi nghe chị cho Tướng Cushman biết như vậy, anh tṛn mắt ngạc nhiên nh́n chị. 

 

Sau đó anh hỏi chị là: “Tiền ở đâu mà em có nhiều thế?!” Chị cho biết đó là tiền sau mỗi chuyến công du nhà nước cho một ít để tiêu vặt th́ chị không tiêu và không mua sắm ǵ mà để dành; v́ khi đi công du mọi chuyện có người lo hết rồi đâu phải chi tiêu ǵ. Tới lúc rời nhà Tướng Cushman chuyển tới ở tiểu bang Virginia, Tướng Cushman trao lại cho chị cuốn sổ ngân hàng th́ chị thấy trong tài khoản đă có hơn 5,000 đô la (năm ngàn). Số trên 3,500 đô thêm ra là tiền mấy vị tướng Mỹ trong đó có cả Tướng Stiwell góp nhau tặng. Không có tiền của ông Cushman.

Hỏi: Các tướng lănh Mỹ đối với anh như thế nào?

Trả lời: Họ rất là tốt, sốt sắng. Ngoài Tướng Cushman, lúc sang Virgina th́ Tướng Coxy cũng thăm hỏi và mang những vật dụng trong nhà tới cho. Lúc đó anh chị thuê một căn apartment hai pḥng ngủ giá hơn 180 đô/1 tháng. Cái vui nhất là hai ông tướng 3 sao mỗi ông một đầu khiêng cái thảm trải trong apartment cho ḿnh là Tướng Coxy và 1 tướng nữa chị quên tên rồi. C̣n cái bàn thờ hiện đang dùng trong nhà là của Tướng Stiwell tặng. Ông Stiwell cho một người nào đó mang tới. Bây giờ cái bàn đó để thờ Phật. Đại Tướng 4 sao Stiwell trước kia làm tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Việt Nam và tư lệnh lực lượng Hoa Ky tại Đại Hàn. Hồi ở Việt Nam đă có lần ông ấy lấy máy bay đưa anh chị đi Thái Lan chơi. Nhưng lần đó mới tới Thái Lan được một ngày th́ có một trận đánh nào đó ở miền Trung khiến anh và Tướng Stiwell phải trở về, chỉ có chị ở lại thêm vài ngày nữa rồi trở về sau. 
 

Một hôm không biết hôm đó là Thankgiving hay lễ ǵ mà thấy ông ấy khệ nệ xách trái cây và một con gà tây tới tặng. Lúc đó mới sang Mỹ nên thấy một ông tướng nhiều quyền uy mà phải tự làm như thế thay v́ sai thuộc cấp th́ chị lấy làm ngạc nhiên lắm. Nhưng sau này sang lâu rồi mới biết ở xứ này là xứ dân chủ nên chuyện đó rất là thường t́nh. Sau này cũng có mấy lần Tướng Stiwell mời anh chị tới nhà ăn cơm, chị ngạc nhiên thấy hai ông bà ấy dọn cơm và rồi đích thân ông ấy trộn món cesear salad. Trong đó ông ấy đập trứng lấy ḷng đỏ trộn với salad.

Hỏi: Nghe nói sau khi di tản Vùng I và Vùng II, có vài vị tướng và sĩ quan cao cấp bị giam giữ ở Tổng Tham Mưu, nếu đúng như vậy th́ theo chị ai ra lệnh giam giữ và trong số các tướng bị giam giữ có anh không?

Trả lời: Trong vụ di tản Đà Nẵng, sau khi Sài G̣n biết anh ở trên chiến hạm hải quân, đă ra lệnh cho trực thăng bốc anh về thẳng Sài G̣n nhưng anh từ chối và đ̣i đi cùng với thủy quân lục chiến cho tới khi tất cả các anh em đều cùng được về miền Nam luôn. Anh sợ rằng nếu anh đi trước th́ anh em TQLC không được Bộ Tổng Tham Mưu đưa về thẳng Sài G̣n. Nghe anh kể lại, sau khi chạy ở Đà Nẵng vào th́ Trung Tướng Đôn (bộ trưởng quốc pḥng) ra lệnh bắt nhốt Tướng Phú tư lệnh Vùng II. 
 

C̣n thuộc Vùng I th́ bị bắt giữ gồm có Tướng Khánh, tư lệnh sư đoàn I không quân, Tướng Thi, tư lệnh phó quân đoàn và mấy ông nữa trong đó h́nh như có cả Đại Tá Xuân, tỉnh trưởng Quảng Tín. (Ghi chú của Nguyễn Tường Tâm - Tại San Jose, chính Trung Tướng Lâm Quang Thi cũng có lần kể với tôi và mấy người nữa chuyện ông bị giam giữ này). Các vị đó bị giữ ở Bộ Tổng Tham Mưu, c̣n anh th́ không bị đả động ǵ, nhưng anh tự nguyện vào ở cùng với mấy ông đó.

Hỏi: Sau đó anh được giao chức vụ ǵ?

Trả lời: Sau đó anh được giao một chức ǵ đó ở Tổng Tham Mưu mà chị không rơ. C̣n Đại Úy Ḥa, tùy viên của anh từ hồi ở Vùng I vẫn tiếp tục làm tùy viên cho anh. Đại Úy Ḥa cho biết anh vẫn được giao cho một chiếc trực thăng để đi tới các đơn vị. Viên phi công lái trực thăng cho anh vẫn là Đại Úy Kim lái cho anh từ hồi ở Vùng I. Nói tóm lại, anh cũng có chức.

 

Trở lại